|
Motorfietsen hebben de laatste jaren grote ontwikkelingen doorgemaakt. Motorconstructeurs hebben steeds grotere vermogens uit kleinere motoren gehaald. Om de gewenste rijeigenschappen te bereiken is door de fabrikant van de motorfiets veelal nauw samengewerkt met de bandenfabrikant. De opbouw van de band en profilering spelen in deze afstemming een zeer grote rol. Kleine veranderingen kunnen grote effecten teweeg brengen.
De motorfietsband is een hoogstaand staaltje techniek.
Om aan de hoge eisen van een motorfietsband te voldoen wordt een variëteit aan grondstoffen gebruikt. Zo wordt bij de productie van een radiaalband gebruik gemaakt van aramide, carbon, silica en synthetisch rubber. Welke grondstoffen worden gebruikt is afhankelijk van de toepassing. Ook wordt bij de productie van de motorfietsband steeds vaker gebruik gemaakt van een combinatie van rubbersoorten (double compound). Bij de meest gebruikte vorm van double compound wordt voor de buitenkant van het loopvlak een zachter rubbersoort gebruikt dan voor de binnenkant van het loopvlak.
Loopvlak
Specifiek voor motorfietsbanden is het ronde loopvlak met een lage schouder en een stugge zijwand. Het ronde loopvlak is noodzakelijk voor het rijden in bochten. Omdat in een bocht de grootste belasting door het loopvlak en schouder met zijwand opgenomen moet worden, moeten de zijwanden stug uitgevoerd zijn. Een hoge karkasomslag geeft deze stugheid. Sommige fabrikanten laten de dichtheid van de koordlagen in een radiaalband van het loopvlak naar de zijwand afnemen. Op deze manier wordt de stugheid van dezijwand afgestemd op het gebruikersdoel van de motorfiets. Onder toermotoren worden bijvoorbeeld vaak banden gemonteerd met een breed loopvlak. Dit om een zo groot mogelijk wegdekcontact te realiseren.
Zijwand
Zijwanden spelen een grote rol bij de stabiliteit van de motorfiets. Afhankelijk van de toepassing van de motor zijn de materialen die voor de opbouw van de zijwand van de band worden gebruikt, verschillend. Voor stabiliteit bij hoge snelheden geven banden met een stijve zijwand de beste performance. Zachte zijwanden zorgen voor de beste performance bij het nemen van bochten. Ook de hoogte-/breedteverhouding van de band is bepalend voor de stugheid van de band. Een band met een lager segment zorgt voor een stabielere wegligging. Het is noodzakelijk bij de keuze van de banden rekening te houden met de toepassing van de motor.
Profiel
Bij motorfietsbanden loopt het profiel tot ver over de schouders door.De belangrijkste functie van het profiel is grip. Grip op zowel droog als nat wegdek, bij verschillende hellingshoeken en op verschillende terreinen. Het profielpatroon is aangepast aan de functie van de motorfiets. Er kunnen vele verschillende profielen worden onderscheiden. Zo zijn sport en
toermotoren vaak voorzien van banden met een lage profieldiepte. Dit gezien de stabiliteit bij hoge snelheden. Off-road- en all-roadmotoren worden meestal voorzien van banden met een grover en dieper profiel. Hierdoor wordt de tractie vergroot en de kans op lekrijden verkleind. 
Voor- & achterbanden
Bij motorfietsen worden zeer grote krachten overgebracht op slechts twee banden. Het contactvlak met de weg is klein en de belasting van de band zeer hoog. In tegenstelling tot personenwagenbanden is bij motorfietsbanden een onderscheid tussen de voor- achterband. De belangrijkste functie van de voorband is het overbrengen van goede richtingsstabiliteit. Dit zorgt voor goede bestuurbaarheid van de motor. Ook de remkracht van de motor wordt op de voorband overgebracht. De topsnelheid die gereden kan worden zorgt voor een zeer uitzonderlijk vermogen dat op de achterband wordt overgebracht. De achterband brengt de aandrijfkrachten over, waardoor een uitzonderlijke acceleratie mogelijk is. Dit accelereren vindt ook plaats als de band in een schuine stand staat bij het rijden in bochten. Gezien de prestaties die de motor moet leveren en de belangrijke rol die de banden hierbij spelen, moeten de voor- en achterbanden op elkaar worden afgestemd. Vaak worden de banden dan ook geleverd als set.
Binnenbanden
Vandaag de dag hebben verreweg de meeste motorfietsen tubeless banden, banden zonder binnenband. De binnenband is hierbij vervangen door een luchtdichte laag. De tubeless band brengt vele voordelen met zich mee. Bijvoorbeeld bij inrijdingen: de band klapt niet, maar loopt langzaam leeg. Of het noodzakelijk is een binnenband te monteren is afhankelijk van het soort velg waarop het gemonteerd wordt. Immers, tubeless banden kunnen alleen worden gemonteerd op velgen die hiervoor geschikt zijn. Binnenbanden worden vaak gebruikt bij off-roadmotoren. Dit vanwege de mogelijkheid dat de band tijdens het rijden van de velg raakt. Wanneer hierbij een tubeless band gemonteerd zou worden, kan er makkelijk lucht uit de band ontsnappen. De binnenband doet dienst als luchtkamer en is gemaakt van synthetisch rubber (butyl-rubber). Dit rubber is bestand tegen hoge temperaturen en uiteraard luchtdicht. De binnenband vormt zich naar de buitenband en de velg. Bij spaakwielen kunnen de spaaknippels de binnenband beschadigen. Montage van een velglint is dan ook noodzakelijk. De spaken mogen hierbij nooit buiten de nippels steken. In principe zijn de binnenbandmaten gelijk aan die van de buitenband. Echter, vaak worden ook combinatiematen gebruikt. Hierbij kan dezelfde binnenband in diverse maten buitenband gebruikt kan worden. Dit wordt op de binnenband aangegeven.
Hoewel het gebruik van deze banden sterk is afgenomen, worden ze nog wel onder lichte motorfietsen en choppers gemonteerd. Bij motoren met een hoog vermogen en hoge snelheden wordt tegenwoordig een beroep gedaan op radiaalbanden. De gebruikte karkasmaterialen voor diagonaalbanden zijn: rayon, nylon en polyester. De hoek die de koordlagen onderling maken is sterk afhankelijk van het gebruiksdoel van de band (V, H of S) en varieert van 25 tot 40.
Diagonaalgordelbanden (bias belted)
Diagonaalgordelbanden worden gemonteerd onder zwaardere motoren. Bij diagonaalgordelbanden is een extra gordel aangebracht. Deze extra gordellaag zorgt voor stabiliteit, waardoor de rijeigenschappen verbeterd worden.
Radiaalbanden
Bij motorfietsen neemt het gebruik van radiaalbanden toe. Het radiale karkas zorgt voor meer stabiliteit tijdens het rijden. Welke band op welke motorfiets wordt gemonteerd, bepaalt de bandenfabrikant. Sommige fabrikanten maken dit kenbaar door middel van een letter. Deze letter wordt achter het type motorfiets gezet. Zo komt het voor dat voor een speciale motorfiets een speciale band wordt ontworpen. Dit heeft te maken met de specifieke eigenschappen van de motorfiets. De mogelijkheid bestaat dat voor een specifieke motorfiets bijvoorbeeld een radiaalband met één koordlaag geproduceerd wordt, terwijl een andere motorfiets juist een band nodig heeft met drie koordlagen.
Belangrijkste voordelen van het gebruik van radiaalbanden:
• meer vervorming van het loopvlak
• stabiliteit bij hoge snelheden
• minder warmteontwikkeling
• lage rolweerstand
• langere levensduur (afhankelijk van de toepassing)
ZIJKANT
De codes op de zijkant geven belangrijke informatie over de band en de toepassing waarvoor het gebruikt kan worden. Hier volgt een beschrijving van de belangrijkste inscripties op een motorfietsband.
Fabrikanten vermelden op banden standaard een merknaam. Vaak is dit de naam van de fabrikant. Op sommige banden wordt tevens het merk motorfiets vermeld waarvoor de band is geproduceerd.
Productnaam
De productnaam geeft vaak weer voor welk type motor de band geschikt is. Zo kunnen banden alleen geschikt zijn voor racemotoren, choppers of voor off-roadgebruik.
Opbouw
Hier staat weergegeven van welke materialen gebruik is gemaakt bij de fabricage van de band. Afhankelijk van de toepassing van de motorfiets zijn de banden anders opgebouwd. Dit voorbeeld laat zien dat de zijkant van de band is opgebouwd uit vier lagen rayon. Het loopvlak bestaat tevens uit vier lagen rayondraden.
Maataanduiding
De maataanduiding wordt in een standaard volgorde op banden vermeld:
• breedte van de band in mm (= sectiebreedte)
• hoogte-/breedteverhouding in %. De hoogte van de band - sectiehoogte - wordt aangegeven in procenten van de breedte.
• constructieaanduiding (zie volgend item)
• hiel- of velgdiameter in inches (één inch komt overeen met 25,4 mm)
Constructieaanduiding
Afhankelijk van de constructie kan hier sprake zijn van:
• R = radiaalband
• ZR = radiaal, > 240 km/u
• B = bias belted (diagonaal gordel band)
• - = diagonaal
Load-index
De load-index wordt ook wel draagvermogen- of belastingsindex genoemd. De loadindex is een cijfercode voor het maximum draagvermogen van een band. Het draagvermogen is gekoppeld aan het snelheidssymbool en aan de bandenspanning. De load-index geeft een overzicht van de verschillende codes en het daarbij behorende maximum draagvermogen van een band.
Speed-index
De speed-index wordt ook wel snelheidssymbool of snelheidsindex genoemd. De speed-index is een cijfercode voor de maximale snelheid waarvoor een band is gemaakt. Bijvoorbeeld de letter V. Deze geeft aan dat er maximaal 240 km/u met de band gereden mag worden. In sommige gevallen staat er ook nog een getal achter, de snelheidscodering genoemd, bijvoorbeeld 280.
E-certificaatnummer
Banden voorzien van een E-certificaatnummer zijn in een lidstaat van de Europese Unie gekeurd. Uit het nummer achter de E blijkt in welk land de band gekeurd is. Banden voorzien van E4 zijn in Nederland door de Rijksdienst voor het Wegverkeer gekeurd.
Rear - Front
Voor- en achterbanden van een motorfiets bevatten compleet verschillende eigenschappen. Op de band wordt dan ook aangegeven of het een voor- (front) danwel achterband (rear) betreft.
Speed Symbol
|
Snelheid
|
L
|
P
|
S
|
T
|
H
|
V
|
W
|
VB&VR
|
ZR
|
|
Max km
|
120
|
150
|
180
|
190
|
210
|
240
|
270
|
>210
|
>240
|
Tubeless - Tubetype
Hoewel tubelessbanden verreweg het meest gebruikt worden, is het noodzakelijk dit aan te geven op de band. Immers, er zijn banden waarbij nog een binnenband gemonteerd moet worden (tubetype).
Wheel rotation
Niet alleen wordt onderscheid gemaakt tussen voor- en achterband, ook de draairichting van de band speelt een belangrijke rol. Deze wordt aangegeven door middel van een pijl. De draairichting is van belang vanwege het richtingsgebonden profiel. Hierdoor wordt het water zo efficiënt mogelijk afgevoerd. Verder is de juiste draairichting belangrijk in verband met de schuine lasverbinding van het loopvlakrubber. Zou de band verkeerd worden gemonteerd, dan kan deze lasverbinding worden opengetrokken.
DOT-code
Banden die voorzien zijn van een DOT-codering (Department of Transportation) voldoen aan Amerikaanse voorschriften. Een DOT-codering eindigt met een codering die de productiedatum aangeeft. De eerste twee getallen geven de productieweek aan. Het laatste getal het jaartal. Bijvoorbeeld het getal 5105. Dit getal geeft aan dat de band in week 51 van het jaar 2005 is geproduceerd.
VEILIGHEID
Motorrijders zijn één van de kwetsbaarste weggebruikers. Twee banden zijn alles wat hen scheidt van het wegdek. Zowel voor de veiligheid van de bestuurder als de levensduur van de banden is het noodzakelijk regelmatig een bandencheck uit te (laten) voeren. Sommige inspecties kan de eigenaar zelf uitvoeren, het beste is echter een bandenspecialist te raadplegen. Hieronder volgen enkele voorbeelden van inspectie die de gebruiker van de motorfiets zelf kan uitvoeren.
Ten eerste is het essentieel na te gaan of de juiste band onder de motorfiets is gemonteerd. De maat en het type moeten overeenstemmen met de gegevens die in de typegoedkeuring worden genoemd. Het draagvermogen en de snelheidsindex worden hierin aangegeven. De gegevens kunnen teruggevonden worden in het instructieboekje van de fabrikant. In geval van twijfel altijd een bandenspecialist raadplegen.
Bandenspanning
Ook bij motorfietsbanden is een juiste bandenspanning van essentieel belang. Veiligheid van de bestuurder staat voorop. Grip bepaalt alles. Door een te lage bandenspanning neemt de grip van de band af. Ook levert de juiste bandenspanning een aanzienlijke kostenbesparing op. Zowel qua brandstof als de levensduur van de band. De juiste bandenspanning staat meestal in het instructieboekje van de fabrikant. Ook staat het op zijkanten van sommige banden vermeld. Natuurlijk kan ook de bandenspecialist hier de juiste informatie over verstrekken.
Scherpe voorwerpen
Sommige beschadigingen zijn goed te zien. Zoals stenen die in het profiel zijn blijven steken. Maar ook spijkers of andere scherpe voorwerpen zijn vaak met het blote oog waarneembaar. Indien een voorwerp in de band zit, moet altijd een bandenspecialist geraadpleegd worden.
Profieldiepte
De profieldiepte is van belang voor de grip van de band op het wegdek. Dit geldt zeker voor motorfietsbanden. De minimale profieldiepte van de hoofdgroeven van de banden moet over de gehele omtrek van het loopvlak ten minste 1.0 mm meten. Voor optimale verkeersveiligheid is het best de banden te vervangen bij 2 mm restprofiel.
|
Een band onder een chopper of een custom heeft niet alleen tot doel veilig te rijden,.... het bepaald ook mee het uitzicht van de motor. Een brede knoert van een achterband en een smalle voorband bezorgt menig XV rijder het kwijl in de mond. Voor low-budget rijders kan het dan weer niet goedkoop genoeg zijn en maakt het effe niet uit wat er op steek. 
